Hinduism  Mahabharata  Index  Book 1 Index  Previous  Next 

Book 1 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 1
Chapter 40

 1 [स]
    तं तथा मन्त्रिणॊ दृष्ट्वा भॊगेन परिवेष्टितम
    विवर्णवदनाः सर्वे रुरुदुर भृशदुःखिताः
 2 तं तु नादं ततः शरुत्वा मन्त्रिणस ते परदुद्रुवुः
    अपश्यंश चैव ते यान्तम आकाशे नागम अद्भुतम
 3 सीमन्तम इव कुर्वाणं नभसः पद्मवर्चसम
    तक्षकं पन्नगश्रेष्ठं भृशं शॊकपरायणाः
 4 ततस तु ते तद्गृहम अग्निना वृतं; परदीप्यमानं विषजेन भॊगिनः
    भयात परित्यज्य दिशः परपेदिरे; पपात तच चाशनि ताडितं यथा
 5 ततॊ नृपे तक्षक तेजसा हते; परयुज्य सर्वाः परलॊकसत्क्रियाः
    शुचिर दविजॊ राजपुरॊहितस तदा; तथैव ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः
 6 नृपं शिशुं तस्य सुतं परचक्रिरे; समेत्य सर्वे पुरवासिनॊ जनाः
    नृपं यम आहुस तम अमित्रघातिनं; कुरुप्रवीरं जनमेजयं जनाः
 7 स बाल एवार्य मतिर नृपॊत्तमः; सहैव तैर मन्त्रिपुरॊहितैस तदा
    शशास राज्यं कुरुपुंगवाग्रजॊ; यथास्य वीरः परपितामहस तथा
 8 ततस तु राजानम अमित्रतापनं; समीक्ष्य ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः
    सुवर्णवर्माणम उपेत्य काशिपं; वपुष्टमार्थं वरयां परचक्रमुः
 9 ततः स राजा परददौ वपुष्टमां; कुरुप्रवीराय परीक्ष्य धर्मतः
    स चापि तां पराप्य मुदा युतॊ ऽभवन; न चान्यनारीषु मनॊ दधे कव चित
 10 सरःसु फुल्लेषु वनेषु चैव ह; परसन्नचेता विजहार वीर्यवान
   तथा स राजन्य वरॊ विजह्रिवान; यथॊर्वशीं पराप्य पुरा पुरूरवाः
 11 वपुष्टमा चापि वरं पतिं तदा; परतीतरूपं समवाप्य भूमिपम
   भावेन रामा रमयां बभूव वै; विहारकालेष्व अवरॊध सुन्दरी
 1 [s]
    taṃ tathā mantriṇo dṛṣṭvā bhogena pariveṣṭitam
    vivarṇavadanāḥ sarve rurudur bhṛśaduḥkhitāḥ
 2 taṃ tu nādaṃ tataḥ śrutvā mantriṇas te pradudruvuḥ
    apaśyaṃś caiva te yāntam ākāśe nāgam adbhutam
 3 sīmantam iva kurvāṇaṃ nabhasaḥ padmavarcasam
    takṣakaṃ pannagaśreṣṭhaṃ bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥ
 4 tatas tu te tadgṛham agninā vṛtaṃ; pradīpyamānaṃ viṣajena bhoginaḥ
    bhayāt parityajya diśaḥ prapedire; papāta tac cāśani tāḍitaṃ yathā
 5 tato nṛpe takṣaka tejasā hate; prayujya sarvāḥ paralokasatkriyāḥ
    śucir dvijo rājapurohitas tadā; tathaiva te tasya nṛpasya mantriṇaḥ
 6 nṛpaṃ śiśuṃ tasya sutaṃ pracakrire; sametya sarve puravāsino janāḥ
    nṛpaṃ yam āhus tam amitraghātinaṃ; kurupravīraṃ janamejayaṃ janāḥ
 7 sa bāla evārya matir nṛpottamaḥ; sahaiva tair mantripurohitais tadā
    śaśāsa rājyaṃ kurupuṃgavāgrajo; yathāsya vīraḥ prapitāmahas tathā
 8 tatas tu rājānam amitratāpanaṃ; samīkṣya te tasya nṛpasya mantriṇaḥ
    suvarṇavarmāṇam upetya kāśipaṃ; vapuṣṭamārthaṃ varayāṃ pracakramuḥ
 9 tataḥ sa rājā pradadau vapuṣṭamāṃ; kurupravīrāya parīkṣya dharmataḥ
    sa cāpi tāṃ prāpya mudā yuto 'bhavan; na cānyanārīṣu mano dadhe kva cit
 10 saraḥsu phulleṣu vaneṣu caiva ha; prasannacetā vijahāra vīryavān
   tathā sa rājanya varo vijahrivān; yathorvaśīṃ prāpya purā purūravāḥ
 11 vapuṣṭamā cāpi varaṃ patiṃ tadā; pratītarūpaṃ samavāpya bhūmipam
   bhāvena rāmā ramayāṃ babhūva vai; vihārakāleṣv avarodha sundarī


Next: Chapter 41