Hinduism  Mahabharata  Index  Book 3 Index  Previous  Next 

Book 3 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 3
Chapter 24

 1 [वै]
    तस्मिन दशार्हाधिपतौ परयाते; युधिष्ठिरॊ भीमसेनार्जुनौ च
    यमौ च कृष्णा च पुरॊहितश च; रथान महार्हान परमाश्वयुक्तान
 2 आस्थाय वीराः सहिता वनाय; परतस्थिरे भूतपतिप्रकाशाः
    हिरण्यनिष्कान वसनानि गाश च; परदाय शिक्षाक्षर मन्त्रिविद्भ्यः
 3 परेष्याः पुरॊ विंशतिर आत्तशस्त्रा; धनूंषि वर्माणि शरांश च पीतान
    मौर्वीश च यन्त्राणि च सायकांश च; सर्वे समादाय जघन्यम ईयुः
 4 ततस तु वासांसि च राजपुत्र्या; धात्र्यश च दास्यश च विभूषणं च
    तद इन्द्रसेनस तवरितं परगृह्य; जघन्यम एवॊपययौ रथेन
 5 ततः कुरुश्रेष्ठम उपेत्य पौराः; परदक्षिणं चक्रुर अदीनसत्त्वाः
    तं बराह्मणाश चाभ्यवदन परसन्ना; मुख्याश च सर्वे कुरुजाङ्गलानाम
 6 स चापि तान अभ्यवदत परसन्नः; सहैव तैर भरातृभिर धर्मराजः
    तस्थौ च तत्राधिपतिर महात्मा; दृष्ट्वा जनौघं कुरुजाङ्गलानाम
 7 पितेव पुत्रेषु स तेषु भावं; चक्रे कुरूणाम ऋषभॊ महात्मा
    ते चापि तस्मिन भरत परबर्हे; तदा बभूवुः पितरीव पुत्राः
 8 ततः समासाद्य महाजनौघाः; कुरुप्रवीरं परिवार्य तस्थुः
    हा नाथ हा धर्म इति बरुवन्तॊ; हरिया च सर्वे ऽशरुमुखा बभूवुः
 9 वरः कुरूणाम अधिपः परजानां; पितेव पुत्रान अपहाय चास्मान
    पौरान इमाञ जानपदांश च सर्वान; हित्वा परयातः कव नु धर्मराजः
 10 धिग धार्तराष्ट्रं सुनृशंस बुद्धिं; ससौबलं पापमतिं च कर्णम
   अनर्थम इच्छन्ति नरेन्द्र पापा; ये धर्मनित्यस्य सतस तवाग्राः
 11 सवयं निवेश्याप्रतिमं महात्मा; पुरं महद देवपुरप्रकाशम
   शतक्रतुप्रथम अमॊघकर्मा; हित्वा परयातः कव नु धर्मराजः
 12 चकार याम अप्रतिमां महात्मा; सभां मयॊ देव सभा परकाशाम
   तां देव गुप्ताम इव देव मायां; हित्वा परयातः कव नु धर्मराजः
 13 तान धर्मकामार्थविद उत्तमौजा; बीभत्सुर उच्चैः सहितान उवाच
   आदास्यते वासम इमं निरुष्य; वनेषु राजा दविषतां यशांसि
 14 दविजातिमुख्याः सहिताः पृथक च; भवद्भिर आसाद्य तपस्विनश च
   परसाद्य धर्मार्थविदश च वाच्या; यथार्थसिद्धिः परमा भवेन नः
 15 इत्य एवम उक्ते वचने ऽरजुनेन; ते बराह्मणाः सर्ववर्णाश च राजन
   मुदाभ्यनन्दन सहिताश च चक्रुः; परदक्षिणं धर्मभृतां वरिष्ठम
 16 आमन्त्र्य पार्थं च वृकॊदरं च; धनंजयं याज्ञसेनीं यमौ च
   परतस्थिरे राष्ट्रम अपेतहर्षा; युधिष्ठिरेणानुमता यथा सवम
 1 [vai]
    tasmin daśārhādhipatau prayāte; yudhiṣṭhiro bhīmasenārjunau ca
    yamau ca kṛṣṇā ca purohitaś ca; rathān mahārhān paramāśvayuktān
 2 āsthāya vīrāḥ sahitā vanāya; pratasthire bhūtapatiprakāśāḥ
    hiraṇyaniṣkān vasanāni gāś ca; pradāya śikṣākṣara mantrividbhyaḥ
 3 preṣyāḥ puro viṃśatir āttaśastrā; dhanūṃṣi varmāṇi śarāṃś ca pītān
    maurvīś ca yantrāṇi ca sāyakāṃś ca; sarve samādāya jaghanyam īyuḥ
 4 tatas tu vāsāṃsi ca rājaputryā; dhātryaś ca dāsyaś ca vibhūṣaṇaṃ ca
    tad indrasenas tvaritaṃ pragṛhya; jaghanyam evopayayau rathena
 5 tataḥ kuruśreṣṭham upetya paurāḥ; pradakṣiṇaṃ cakrur adīnasattvāḥ
    taṃ brāhmaṇāś cābhyavadan prasannā; mukhyāś ca sarve kurujāṅgalānām
 6 sa cāpi tān abhyavadat prasannaḥ; sahaiva tair bhrātṛbhir dharmarājaḥ
    tasthau ca tatrādhipatir mahātmā; dṛṣṭvā janaughaṃ kurujāṅgalānām
 7 piteva putreṣu sa teṣu bhāvaṃ; cakre kurūṇām ṛṣabho mahātmā
    te cāpi tasmin bharata prabarhe; tadā babhūvuḥ pitarīva putrāḥ
 8 tataḥ samāsādya mahājanaughāḥ; kurupravīraṃ parivārya tasthuḥ
    hā nātha hā dharma iti bruvanto; hriyā ca sarve 'śrumukhā babhūvuḥ
 9 varaḥ kurūṇām adhipaḥ prajānāṃ; piteva putrān apahāya cāsmān
    paurān imāñ jānapadāṃś ca sarvān; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ
 10 dhig dhārtarāṣṭraṃ sunṛśaṃsa buddhiṃ; sasaubalaṃ pāpamatiṃ ca karṇam
   anartham icchanti narendra pāpā; ye dharmanityasya satas tavāgrāḥ
 11 svayaṃ niveśyāpratimaṃ mahātmā; puraṃ mahad devapuraprakāśam
   śatakratupratham amoghakarmā; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ
 12 cakāra yām apratimāṃ mahātmā; sabhāṃ mayo deva sabhā prakāśām
   tāṃ deva guptām iva deva māyāṃ; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ
 13 tān dharmakāmārthavid uttamaujā; bībhatsur uccaiḥ sahitān uvāca
   ādāsyate vāsam imaṃ niruṣya; vaneṣu rājā dviṣatāṃ yaśāṃsi
 14 dvijātimukhyāḥ sahitāḥ pṛthak ca; bhavadbhir āsādya tapasvinaś ca
   prasādya dharmārthavidaś ca vācyā; yathārthasiddhiḥ paramā bhaven naḥ
 15 ity evam ukte vacane 'rjunena; te brāhmaṇāḥ sarvavarṇāś ca rājan
   mudābhyanandan sahitāś ca cakruḥ; pradakṣiṇaṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭham
 16 āmantrya pārthaṃ ca vṛkodaraṃ ca; dhanaṃjayaṃ yājñasenīṃ yamau ca
   pratasthire rāṣṭram apetaharṣā; yudhiṣṭhireṇānumatā yathā svam


Next: Chapter 25