Hinduism  Mahabharata  Index  Book 5 Index  Previous  Next 

Book 5 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 5
Chapter 2

 1 [बलदेव]
    शरुतं भवद्भिर गद पूर्वजस्य; वाक्यं यथा धर्मवद अर्थवच च
    अजातशत्रॊश च हितं हितं च; दुर्यॊधनस्यापि तथैव राज्ञः
 2 अर्धं हि राज्यस्य विसृज्य वीराः; कुन्तीसुतास तस्य कृते यतन्ते
    परदाय चार्धं धृतराष्ट्र पुत्रः; सुखी सहास्माभिर अतीव मॊदेत
 3 लब्ध्वा हि राज्यं पुरुषप्रवीराः; सम्यक परवृत्तेषु परेषु चैव
    धरुवं परशान्ताः सुखम आविशेयुस; तेषां परशान्तिश च हितं परजानाम
 4 दुर्यॊधनस्यापि मतं च वेत्तुं; वक्तुं च वाक्यानि युधिष्ठिरस्य
    परियं मम सयाद यदि तत्र कश चिद; वरजेच छमार्थं कुरुपाण्डवानाम
 5 स भीष्मम आमन्त्र्य कुरुप्रवीरं; वैचित्र वीर्यं च महानुभावम
    दरॊणं सपुत्रं विदुरं कृपं च; गान्धारराजं च ससूतपुत्रम
 6 सर्वे च ये ऽनये धृतराष्ट्र पुत्रा; बलप्रधाना निगम परधानाः
    सथिताश च धर्मेषु यथा सवकेषु; लॊकप्रवीराः शरुतकालवृद्धाः
 7 एतेषु सर्वेषु समागतेषु; पौरेषु वृद्धेषु च संगतेषु
    बरवीतु वाक्यं परणिपात युक्तं; कुन्तीसुतस्यार्थ करं यथा सयात
 8 सर्वास्व अवस्थासु च ते न कौट्याद; गरस्तॊ हि सॊ ऽरथॊ बलम आश्रितैस तैः
    परियाभ्युपेतस्य युधिष्ठिरस्य; दयूते परमत्तस्य हृतं च राज्यम
 9 निवार्यमाणश च कुरुप्रवीरैः; सर्वैः सुहृद्भिर हय अयम अप्य अतज्ज्ञः
    गान्धारराजस्य सुतं मताक्षं; समाह्वयेद देवितुम आजमीढः
 10 दुरॊदरास तत्र सहस्रशॊ ऽनये; युधिष्ठिरॊ यान विषहेत जेतुम
   उत्सृज्य तान सौबलम एव चायं; समाह्वयत तेन जितॊ ऽकषवत्याम
 11 स दीव्यमानः परतिदेवनेन; अक्षेषु नित्यं सुपराङ्मुखेषु
   संरम्भमाणॊ विजितः परसह्य; तत्रापराधः शकुनेर न कश चित
 12 तस्मात परणम्यैव वचॊ बरवीतु; वैचित्रवीर्यं बहु साम युक्तम
   तथा हि शक्यॊ धृतराष्ट्र पुत्रः; सवार्थे नियॊक्तुं पुरुषेण तेन
 13 [व]
   एवं बरुवत्य एव मधु परवीरे; शिनिप्रवीरः सहसॊत्पपात
   तच चापि वाक्यं परिनिन्द्य तस्य; समाददे वक्यम इदं समन्युः
 1 [baladeva]
    śrutaṃ bhavadbhir gada pūrvajasya; vākyaṃ yathā dharmavad arthavac ca
    ajātaśatroś ca hitaṃ hitaṃ ca; duryodhanasyāpi tathaiva rājñaḥ
 2 ardhaṃ hi rājyasya visṛjya vīrāḥ; kuntīsutās tasya kṛte yatante
    pradāya cārdhaṃ dhṛtarāṣṭra putraḥ; sukhī sahāsmābhir atīva modet
 3 labdhvā hi rājyaṃ puruṣapravīrāḥ; samyak pravṛtteṣu pareṣu caiva
    dhruvaṃ praśāntāḥ sukham āviśeyus; teṣāṃ praśāntiś ca hitaṃ prajānām
 4 duryodhanasyāpi mataṃ ca vettuṃ; vaktuṃ ca vākyāni yudhiṣṭhirasya
    priyaṃ mama syād yadi tatra kaś cid; vrajec chamārthaṃ kurupāṇḍavānām
 5 sa bhīṣmam āmantrya kurupravīraṃ; vaicitra vīryaṃ ca mahānubhāvam
    droṇaṃ saputraṃ viduraṃ kṛpaṃ ca; gāndhārarājaṃ ca sasūtaputram
 6 sarve ca ye 'nye dhṛtarāṣṭra putrā; balapradhānā nigama pradhānāḥ
    sthitāś ca dharmeṣu yathā svakeṣu; lokapravīrāḥ śrutakālavṛddhāḥ
 7 eteṣu sarveṣu samāgateṣu; paureṣu vṛddheṣu ca saṃgateṣu
    bravītu vākyaṃ praṇipāta yuktaṃ; kuntīsutasyārtha karaṃ yathā syāt
 8 sarvāsv avasthāsu ca te na kauṭyād; grasto hi so 'rtho balam āśritais taiḥ
    priyābhyupetasya yudhiṣṭhirasya; dyūte pramattasya hṛtaṃ ca rājyam
 9 nivāryamāṇaś ca kurupravīraiḥ; sarvaiḥ suhṛdbhir hy ayam apy atajjñaḥ
    gāndhārarājasya sutaṃ matākṣaṃ; samāhvayed devitum ājamīḍhaḥ
 10 durodarās tatra sahasraśo 'nye; yudhiṣṭhiro yān viṣaheta jetum
   utsṛjya tān saubalam eva cāyaṃ; samāhvayat tena jito 'kṣavatyām
 11 sa dīvyamānaḥ pratidevanena; akṣeṣu nityaṃ suparāṅmukheṣu
   saṃrambhamāṇo vijitaḥ prasahya; tatrāparādhaḥ śakuner na kaś cit
 12 tasmāt praṇamyaiva vaco bravītu; vaicitravīryaṃ bahu sāma yuktam
   tathā hi śakyo dhṛtarāṣṭra putraḥ; svārthe niyoktuṃ puruṣeṇa tena
 13 [v]
   evaṃ bruvaty eva madhu pravīre; śinipravīraḥ sahasotpapāta
   tac cāpi vākyaṃ parinindya tasya; samādade vakyam idaṃ samanyuḥ


Next: Chapter 3