Hinduism  Mahabharata  Index  Book 12 Index  Previous  Next 

Book 12 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 12
Chapter 20

 1 [वैषम्पायन]
    तस्मिन वाक्यान्तरे वक्ता देवस्थानॊ महातपाः
    अभिनीततरं वाक्यम इत्य उवाच युधिष्ठिरम
 2 यद वचॊ फल्गुनेनॊक्तं न जयायॊ ऽसति धनाद इति
    अत्र ते वर्तयिष्यामि तद एकाग्रमनाः शृणु
 3 अजातशत्रॊ धर्मेण कृत्स्ना ते वसुधा जिता
    तां जित्वा न वृथा राजंस तवं परित्यक्तुम अर्हसि
 4 चतुष्पदी हि निःश्रेणी कर्मण्य एषा परतिष्ठिता
    तां करमेण महाबाहॊ यथावज जय पार्थिव
 5 तस्मात पार्थ महायज्ञैर यजस्व बहु दक्षिणैः
    सवाध्याययज्ञा ऋषयॊ जञानयज्ञास तथापरे
 6 कर्म निष्ठांस तु बुध्येथास तपॊ निष्ठांश च भारत
    वैखानसानां राजेन्द्र वचनं शरूयते यथा
 7 ईहते धनहेतॊर यस तस्यानीहा गरीयसी
    भूयान दॊषः परवर्धेत यस तं धनम अपाश्रयेत
 8 कृच्छ्राच च दरव्यसंहारं कुर्वन्ति धनकारणात
    धनेन तृषितॊ ऽबुद्ध्या भरूण हत्यां न बुध्यते
 9 अनर्हते यद ददाति न ददाति यद अर्हते
    अनर्हार्हापरिज्ञानाद दानधर्मॊ ऽपि दुष्करः
 10 यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा; यष्टादिष्टः पुरुषॊ रक्षिता च
   तस्मात सर्वं यज्ञ एवॊपयॊज्यं; धनं ततॊ ऽनन्तर एव कामः
 11 यज्ञैर इन्द्रॊ विविधैर अन्नवद्भिर; देवान सर्वान अभ्ययान महौजाः
   तेनेन्द्रत्वं पराप्य विभ्राजते ऽसौ; तस्माद यज्ञे सर्वम एवॊपयॊज्यम
 12 महादेवः सर्वमेधे महात्मा; हुत्वात्मानं देवदेवॊ विभूतः
   विश्वाँल लॊकान वयाप्य विष्टभ्य कीर्त्या; विरॊचते दयुतिमान कृत्ति वासाः
 13 आविक्षितः पार्थिवॊ वै मरुत्तः; सवृद्ध्या मर्त्यॊ यॊ ऽयजद देवराजम
   यज्ञे यस्य शरीः सवयं संनिविष्टा; यस्मिन भाण्डं काञ्चनं सर्वम आसीत
 14 हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः शरुतस ते; यज्ञैर इष्ट्वा पुण्यकृद वीतशॊकः
   ऋद्ध्या शक्रं यॊ ऽजयन मानुषः संस; तस्माद यज्ञे सर्वम एवॊपयॊज्यम
 1 [vaiṣampāyana]
    tasmin vākyāntare vaktā devasthāno mahātapāḥ
    abhinītataraṃ vākyam ity uvāca yudhiṣṭhiram
 2 yad vaco phalgunenoktaṃ na jyāyo 'sti dhanād iti
    atra te vartayiṣyāmi tad ekāgramanāḥ śṛṇu
 3 ajātaśatro dharmeṇa kṛtsnā te vasudhā jitā
    tāṃ jitvā na vṛthā rājaṃs tvaṃ parityaktum arhasi
 4 catuṣpadī hi niḥśreṇī karmaṇy eṣā pratiṣṭhitā
    tāṃ krameṇa mahābāho yathāvaj jaya pārthiva
 5 tasmāt pārtha mahāyajñair yajasva bahu dakṣiṇaiḥ
    svādhyāyayajñā ṛṣayo jñānayajñās tathāpare
 6 karma niṣṭhāṃs tu budhyethās tapo niṣṭhāṃś ca bhārata
    vaikhānasānāṃ rājendra vacanaṃ śrūyate yathā
 7 īhate dhanahetor yas tasyānīhā garīyasī
    bhūyān doṣaḥ pravardheta yas taṃ dhanam apāśrayet
 8 kṛcchrāc ca dravyasaṃhāraṃ kurvanti dhanakāraṇāt
    dhanena tṛṣito 'buddhyā bhrūṇa hatyāṃ na budhyate
 9 anarhate yad dadāti na dadāti yad arhate
    anarhārhāparijñānād dānadharmo 'pi duṣkaraḥ
 10 yajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrā; yaṣṭādiṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca
   tasmāt sarvaṃ yajña evopayojyaṃ; dhanaṃ tato 'nantara eva kāmaḥ
 11 yajñair indro vividhair annavadbhir; devān sarvān abhyayān mahaujāḥ
   tenendratvaṃ prāpya vibhrājate 'sau; tasmād yajñe sarvam evopayojyam
 12 mahādevaḥ sarvamedhe mahātmā; hutvātmānaṃ devadevo vibhūtaḥ
   viśvāṁl lokān vyāpya viṣṭabhya kīrtyā; virocate dyutimān kṛtti vāsāḥ
 13 āvikṣitaḥ pārthivo vai maruttaḥ; svṛddhyā martyo yo 'yajad devarājam
   yajñe yasya śrīḥ svayaṃ saṃniviṣṭā; yasmin bhāṇḍaṃ kāñcanaṃ sarvam āsīt
 14 hariścandraḥ pārthivendraḥ śrutas te; yajñair iṣṭvā puṇyakṛd vītaśokaḥ
   ṛddhyā śakraṃ yo 'jayan mānuṣaḥ saṃs; tasmād yajñe sarvam evopayojyam


Next: Chapter 21