Hinduism  Mahabharata  Index  Book 13 Index  Previous  Next 

Book 13 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 13
Chapter 114

 1 [य]
    अहिंसा वैदिकं कर्म धयानम इन्द्रियसंयमः
    तपॊ ऽथ गुरुशुश्रूषा किं शरेयः पुरषं परति
 2 [ब]
    सर्वाण्य एतानि धर्मस्य पृथग दवाराणि सर्वशः
    शृणु संकीर्त्यमानानि षड एव भरतर्षभ
 3 हन्त निःश्रेयसं जन्तॊर अहं वक्ष्याम्य अनुत्तमम
    अहिंसापाश्रयं धर्मं यः साधयति वै नरः
 4 तरीन दॊषान सर्वभूतेषु निधाय पुरुषः सदा
    कामक्रॊधौ च संयम्य ततः सिद्धिम अवाप्नुते
 5 अहिंसकानि भूतानि दण्डेन विनिहन्ति यः
    आत्मनः सुखम अन्विच्छन न स परेत्य सुभी भवेत
 6 आत्मॊपमश च भूतेषु यॊ वै भवति पूरुषः
    नयस्तदण्डॊ जितक्रॊधः स परेत्य सुखम एधते
 7 सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः
    देवापि मार्गे मुह्यन्ति अपदस्य पदैषिणः
 8 न तत्परस्य संदद्यात परतिकूलं यद आत्मनः
    एष संक्षेपतॊ धर्मः कामाद अन्यः परवर्तते
 9 परत्याख्याने च दाने च सुखदुःखे परियाप्रिये
    आत्मौपम्येन पुरुषः समाधिम अधिगच्छति
 10 यथा परः परक्रमते ऽपरेषु; तथापरः परक्रमते परस्मिन
   एषैव ते ऽसतूपमा जीवलॊके; यथा धर्मॊ नैपुणेनॊपदिष्टः
 11 [व]
   इत्य उक्त्वा तं सुरगुरुर धर्मराजं युधिष्ठिरम
   दिवम आचक्रमे धीमान पश्यताम एव नस तदा
 1 [y]
    ahiṃsā vaidikaṃ karma dhyānam indriyasaṃyamaḥ
    tapo 'tha guruśuśrūṣā kiṃ śreyaḥ puraṣaṃ prati
 2 [b]
    sarvāṇy etāni dharmasya pṛthag dvārāṇi sarvaśaḥ
    śṛṇu saṃkīrtyamānāni ṣaḍ eva bharatarṣabha
 3 hanta niḥśreyasaṃ jantor ahaṃ vakṣyāmy anuttamam
    ahiṃsāpāśrayaṃ dharmaṃ yaḥ sādhayati vai naraḥ
 4 trīn doṣān sarvabhūteṣu nidhāya puruṣaḥ sadā
    kāmakrodhau ca saṃyamya tataḥ siddhim avāpnute
 5 ahiṃsakāni bhūtāni daṇḍena vinihanti yaḥ
    ātmanaḥ sukham anvicchan na sa pretya subhī bhavet
 6 ātmopamaś ca bhūteṣu yo vai bhavati pūruṣaḥ
    nyastadaṇḍo jitakrodhaḥ sa pretya sukham edhate
 7 sarvabhūtātmabhūtasya sarvabhūtāni paśyataḥ
    devāpi mārge muhyanti apadasya padaiṣiṇaḥ
 8 na tatparasya saṃdadyāt pratikūlaṃ yad ātmanaḥ
    eṣa saṃkṣepato dharmaḥ kāmād anyaḥ pravartate
 9 pratyākhyāne ca dāne ca sukhaduḥkhe priyāpriye
    ātmaupamyena puruṣaḥ samādhim adhigacchati
 10 yathā paraḥ prakramate 'pareṣu; tathāparaḥ prakramate parasmin
   eṣaiva te 'stūpamā jīvaloke; yathā dharmo naipuṇenopadiṣṭaḥ
 11 [v]
   ity uktvā taṃ suragurur dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram
   divam ācakrame dhīmān paśyatām eva nas tadā


Next: Chapter 115