Hinduism  Mahabharata  Index  Book 14 Index  Previous  Next 

Book 14 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 14
Chapter 40

 1 [बर]
    अव्यक्तात पूर्वम उत्पन्नॊ महान आत्मा महामतिः
    आदिर गुणानां सर्वेषां परथमः सर्ग उच्यते
 2 महान आत्मा मतिर विष्णुर विश्वः शम्भुश च वीर्यवान
    बुद्धिः परज्ञॊपलब्धिश च तथा खयातिर धृतिः समृतिः
 3 पर्याय वाचकैः शब्दैर महान आत्मा विभाव्यते
    तं जानन बराह्मणॊ विद्वान न परमॊहं निगच्छति
 4 सर्वतः पाणिपादश च सर्वतॊ ऽकषिशिरॊमुखः
    सर्वतः शरुतिमाँल लॊके सर्वं वयाप्य स तिष्ठति
 5 महाप्रभार्चिः पुरुषः सर्वस्य हृदि निश्रितः
    अणिमा लघिमा पराप्तिर ईशानॊ जयॊतिर अव्ययः
 6 तत्र बुद्धिमतां लॊकाः संन्यासनिरताश च ये
    धयानिनॊ नित्ययॊगाश च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः
 7 जञानवन्तश च ये के चिद अलुब्धा जितमन्यवः
    परसन्नमनसॊ धीरा निर्ममा निरहंकृताः
    विमुक्ताः सर्व एवैते महत्त्वम उपयान्ति वै
 8 आत्मनॊ महतॊ वेद यः पुण्यां गतिम उत्तमाम
    स धीरः सर्वलॊकेषु न मॊहम अधिगच्छति
    विष्णुर एवादि सर्गेषु सवयम्भूर भवति परभुः
 9 एवं हि यॊ वेद गुहा शयं परभुं; नरः पुराणं पुरुषं विश्वरूपम
    हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं; स बुद्धिमान बुद्धिम अतीत्य तिष्ठति
 1 [br]
    avyaktāt pūrvam utpanno mahān ātmā mahāmatiḥ
    ādir guṇānāṃ sarveṣāṃ prathamaḥ sarga ucyate
 2 mahān ātmā matir viṣṇur viśvaḥ śambhuś ca vīryavān
    buddhiḥ prajñopalabdhiś ca tathā khyātir dhṛtiḥ smṛtiḥ
 3 paryāya vācakaiḥ śabdair mahān ātmā vibhāvyate
    taṃ jānan brāhmaṇo vidvān na pramohaṃ nigacchati
 4 sarvataḥ pāṇipādaś ca sarvato 'kṣiśiromukhaḥ
    sarvataḥ śrutimāṁl loke sarvaṃ vyāpya sa tiṣṭhati
 5 mahāprabhārciḥ puruṣaḥ sarvasya hṛdi niśritaḥ
    aṇimā laghimā prāptir īśāno jyotir avyayaḥ
 6 tatra buddhimatāṃ lokāḥ saṃnyāsaniratāś ca ye
    dhyānino nityayogāś ca satyasaṃdhā jitendriyāḥ
 7 jñānavantaś ca ye ke cid alubdhā jitamanyavaḥ
    prasannamanaso dhīrā nirmamā nirahaṃkṛtāḥ
    vimuktāḥ sarva evaite mahattvam upayānti vai
 8 ātmano mahato veda yaḥ puṇyāṃ gatim uttamām
    sa dhīraḥ sarvalokeṣu na moham adhigacchati
    viṣṇur evādi sargeṣu svayambhūr bhavati prabhuḥ
 9 evaṃ hi yo veda guhā śayaṃ prabhuṃ; naraḥ purāṇaṃ puruṣaṃ viśvarūpam
    hiraṇmayaṃ buddhimatāṃ parāṃ gatiṃ; sa buddhimān buddhim atītya tiṣṭhati


Next: Chapter 41